TỨ LINH ĐƠN ĐAO - LÃO VÕ SƯ TỪ THIỆN

(Bài viết trích từ Sổ Tay Võ thuật - Kỳ 36 - 1996)

1. Ý NGHĨA TÊN BÀI ĐAO:

Bài đao có tên "Tứ Linh", vì toàn bộ những thế trong bài đều là những động tác mô phỏng sự vận động của bốn loài linh thú theo quan niệm của người phương Đông: Long - Lân - Quy - Phụng.

2. NGUỒN GỐC VÀ THỜI ĐIỂM RA ĐỜI CỦA BÀI ĐAO:

Để phục vụ cho giáo trình sơ cấp của lớp võ Dân Tộc khai giảng vào tháng 4 năm 1979 tại câu lạc bộ thể thao Quận 1; với sự hợp tác của các võ sư: Nguyễn Hữu Tiết (môn phái Hắc Âu), Quách Văn Phước (môn phái Lam Sơn), Đặng Vân Anh (môn phái Kim Kê) và Từ Thiện (Võ lâm Tân Khánh Bà Trà), tôi đã phân công HLV Hồ Tường chế tác bài "Tứ linh đơn đao" đóng góp vào, theo sự thống nhất mỗi võ sư sẽ đưa ra một bài vào chương trình huấn luyện. Sỡ dĩ phải chế tác bài mới để đóng góp vào chương trình là do môn phái Võ lâm Tân Khánh Bà Trà không dạy binh khí ở bậc sơ cấp. Nói khác đi, bài "Tứ linh đao" vốn mới được chế tác từ năm 1979, và từ đó đến nay, bài đao đã được phổ biến rộng rãi trên toàn quốc.

Bình thân bái tổ

3. THIỆU VÀ PHÚ CỦA BÀI ĐAO:

a/ Thiệu:

Bình thân bái Tổ.

Thối bộ đề đao.

Lưỡng long tranh châu. 

Điếu ngư trì hạ.

Diệp liên qui ngoạ. 

Sát thảo tầm xà.

Phượng lạc bình sa. 

Tấn kỳ lân bộ.

Nhị long kỳ ngộ. 

Như thử nhị môn.

Kỳ lân quá sơn. 

Bình sa phượng lạc.

Quá quan trảm phạt. 

Ngọc nữ hiến đào.

Phụng vũ sơn cao. 

Tứ môn như thử.

Thất đao trảm thủ. 

Ngư việt vũ môn.

Giáng hổ thăng long. 

Như tiền bái Tổ.

b/ Phú:

Hướng Đông chấp thủ nghiêm chào

Chụm về tay phải cầm đao loan liền

Lui chân, tay kéo lên trên

Chém qua trái, phải, vớt liền một phen

Nghiêng về rùa núp lá sen

Chém ngang phát cỏ, bay lên Phượng Hoàng

Đỡ đâm hình dạng kỳ lân

Tréo chân chém dưới, bước lên chẻ đầu

Hướng tây nào khác gì đâu

Hướng Nam xoay vớt bay lên Phượng Hoàng

Đỡ trên chém dưới hai lần

Đao dâng ngang mặt tay sau nhảy chồm

Chém liền hai ngọn dưới trên

Hướng Bắc như thử xoay tròn tứ môn

Tung mình cá vượt vũ môn

Tọa địa hổ giáng phi long theo liền

Trở về bái tổ tiếp liên

Chụm chân tại chỗ tứ linh hết bài.

4. ĐỒ HÌNH BỘ PHÁP BÀI ĐAO:

Bài "Tứ linh đơn đao" có bộ pháp di chuyển trên một đồ hình gồm 16 điểm bố trí theo hình dạng như từ "chủ" (主) trong tiếng Hán Nôm, mang ý nghĩa giúp cho võ sinh tập luyện xong bài đao sẽ làm chủ bản thân mình, bởi những đòn thế trong bài tạo cho võ sinh sự tăng tiến trong lãnh vực võ thuật.

Đồ hình bộ pháp của bài di chuyển theo bốn hướng đối nghịch với nhau từng đôi là: Đông, Tây, Nam, Bắc. Mưới sáu điểm di chuyển của bộ pháp được ghi dấu thứ tự: A,B,C,D,E,F,G,H,I,J,K,L,M,N,O và P.